Devalüasyon Nedir, Sebep ve Sonuçları Nelerdir?

 

Devalüasyon nedir? Devalüasyon, bir ülkedeki yerel para biriminin, hükümet tarafından alınan kararla hızlı bir şekilde değerinin düşürülmesine denir. Devalüasyon, çoğunlukla dış ticaret açığı ve cari açık veren ülkelerde uygulanmaktadır. Bazen de para biriminin dış ülke para birimleri karşısında değer kazanması durumunda yaşanan ihracat düşüşünü engellemek için hükümet tarafından bilerek yapılır.

 

Develüasyon Yapılma Nedenleri

  • Yüksek ödemeler dengesi açığı
  • Yüksek cari açık
  • Para biriminin enflasyona rağmen değer kaybetmemesi
  • Ülkedeki üretim miktarı artışının, ekonomiden daha yavaş büyümesi.
  • Çeşitli finansal risk ve krizler
  • Yüksek borçluluk
  • Kamu bütçe açıkları

Devalüasyon Nasıl Yapılır?

Devalüasyon çok basit bir şekilde yapılır. Genel olarak hükümetler devalüasyon için aşağıdaki kararları alır.

 

  • Hükümet toplanarak devalüasyona karar verir.
  • Merkez Bankasıyla görüşülür ve sonuç karara bağlandığı takdirde karşılıksız para basılmaya başlanır.
  • Basılan paralarla döviz alınarak döviz talebi yükseltilir, böylece döviz fiyatlarında artış, piyasadaki yerel para birimi arzında ise artış meydana gelir.
  • Devalüasyon sonucu Merkez Bankası rezervleri de güçlenir bu sayede ilerleyen dönemlerde ciddi bir döviz riske karşı ülkeyi güvence altına alır.

 

Devalüasyonun Zararları

  • Devalüasyon nedir diye soranlar için aslında kimse devalüasyon yapılmasını istemez, çünkü devalüasyon elinizdeki paranın değerini bir anda düşürür.
  • Örneğin, banka hesabınızda 60 bin lira var diyelim, çok sevdiğiniz otomobilin fiyatı da 60 bin lira. Ertesi gün uyandığınızda otomobil fiyatının devalüasyon nedeniyle 120 bin liraya çıktığını görür ve alamazsınız. Kısaca halkın tasarruflarından onlara fark ettirmeyerek para çalınır, ve tasarrufları eritir.
  • Ülkedeki sermaye birikimi bir anda azalır, ilerleyen dönemlerde büyümeyi de ciddi oranda etkiler.
  • Enflasyona sebep olabilir, özellikle ithal mallardaki fiyat artışları sonucu ülkede enflasyon yükselir.
  • Maaşınız dolar bazında düşer, 2001 devalüasyonunda 500 dolar maaş alan bir vatandaşın maaşı, bir gün içinde 297 dolara kadar gerilemiştir.

 

Devalüasyonun Faydaları

  • Çok acı sonuçları olsa da faydaları da var. Özellikle bir ülkenin cari açık problemi çözülemiyorsa mecburen bu yönteme başvurulur.
  • Devalüasyonla birlikte ülkenin döviz gelirleri artmaya, döviz giderleri azalmaya başlar.
  • Ülke cari açık vermez ya da çok az açık verir.
  • Düşük cari açık oranı, daha az risk anlamına geldiğinden portföy yatırımlarında da artış yaşanır.
  • Ülkedeki yerleşiklerin ithal mal tüketme eğilimi düşer.

Mutlaka İlginizi Çekebilir: Türkiye’deki Devlet Bankaları 

No comment