Cari Açık Nedir? Ne Gibi Sorunlar Yaratır?

 

Cari açık nedir? Cari açık, bir ülkenin döviz gelirlerinin döviz giderlerinden daha düşük olması anlamına gelir. Fakat cari açık sıklıkla ithalatın ihracattan fazla olmasıyla oluşan bir sorun olarak bilinir. Fakat bu yanlıştır, ithalatın ihracattan fazla olması dış ticaret açığıdır, bu açık da cari açığa yansır, fakat cari açık bir tek bundan ibaret değildir. Örneğin bir ülke kendi yerel para birimini sattığı zaman ihracat yapmış olur, bu da ülkenin cari açığını kapatır. Kamu veya özel kesim, tahvil çıkartarak borçlandıkları zaman ülkeye döviz girişi sağlanır bu görünmeyen bir ihracat olduğundan bu da cari açık kalemlerine yansımaktadır.

 

Cari Açık Neden Sorun Yaratır?

Cari açık, bir ülkede bulunan döviz birikimini, döviz sermayesini eritir ve sonuç olarak yerel para biriminin değeri düşer ve ülkeden sermaye transferi gerçekleşir. Cari açık belli bir noktadan sonra kontrol edilemez bir aşamaya ulaşır ve kriz patlak verir, bunun sonucunda faizlerin yükselmesi gerekir aksi takdirde para birimi devalüe olacaktır.

 

Cari Açık Nasıl Kapatılır?

Cari açık nedir diye soranlar için, cari açık her türlü döviz geliriyle kapatılabilir. Devletin dışarıdan dövizle borçlanması, turizm gelirlerinin artırılması, ihracatın yükselmesiyle sorun çözülebilir. Fakat özellikle Türkiye’de bu çaba pek işe yaramamaktadır. Türkiye’de ihracat artışı ithalat artışını da beraberinde getirir çünkü ülkede yeteri kadar tasarruf olmadığı gibi yeteri kadar gelişmiş üretim ve sanayi sektörü de yoktur.

Cari Açık Veren Ülkeler

 

  • Para birimi sürekli değer kaybeder.
  • Enflasyon kronik bir sorundur ve cari açık kapatılmadığı takdirde düzelmez.
  • Finanse edilemediği takdirde para birimi çok hızlı bir şekilde değer kaybeder.
  • Dış borçlanma ihtiyacı yüksektir.
  • Yeteri kadar sanayileşmemiştir, ya da tüketim eğilimi yüksektir.

 

Cari Açık Sorunu Nasıl Çözülüyor?

 

  • İlk alınan önlemlerden biri faiz artışıdır, faiz artışıyla beraber tahvil ve portföy yatırımları ülkeye akın eder, döviz geliri sağlanır.
  • İkinci önlem, para birimini hızla değer kaybettirerek ihracatın rekabetçi ortamda daha hızlı yükselmesini sağlamaktır. Para birimi değer kaybettiğinde ihraç malları ucuzlar, ihracat geliri artar.
  • Üçüncü önlem ithalata kota koyulmasıdır, çeşitli vergiler veya kotalarla ithalat yapılması zorlaştırılır, fakat bu da potansiyel olarak ülkeyi küçülmeye götürür.
  • Cari açık veren ülkelerde ithalat yapılmasının en önemli nedeni yatırım amaçlı yapılan satın alımlardır.
  • Örneğin bir fabrika kurmak istediğinizde ilgili malzemelerin %80’ini ithal etmek zorunda kalırsınız.
  • İthalat bir sorun olsa da, çoğu zaman yatırım yapılmasını da engellediği için ekonomik büyüme durur, hatta küçülebilir.

İlginizi Çekebilir: Kredi Kartı Faizi Çeşitleri 

No comment